¨Τελος Μαιου στα 1813 ο Thomas S. Hughes (αγγλος περιηγητης) στην επιστροφη του προς Πρεβεζα μετα απο επισκεψη στο Καστρο των Ρωγων φτανει στον Καντζα... ας δουμε πως περιγραφει το χωριο μας της εποχης εκεινης...
.... "Συνεχισαμε την πορεια μας για πανω απο δυο ωρες κατω απο την ευχαριστη σκια αυτων των πυκνων δασων, προχωρωντας αναμεσα απο μεγαλα μονοπατια τα οποια ειχαν καθαριστει τελευταια κατοπιν διαταγης του βεζυρη. Βγηκαμε απο τα φυλλωματα σε ενα ομορφο ξεφωτο οπου βρισκεται το γραφικο χωριο του Καντζα (Cangia)*, οπου βρηκαμε ενα νεαρο Αλβανο λοχαγο (καπετανιο), γιο του Γιαννακη (Giannaki), του κυβερνητη της Καμαρινας, που περιμενε με τα παλικαρια του την αφιξη μας.Εχει παρει σχετικες διαταγες γι' αυτο και περιμενε εκει τεσσερις μερες, μεχρι να φτασουμε. Σε αυτο το σημειο λοιπον, επιτρεψαμε στους χωρικους μας να φυγουν αφου τους αποζημιωσαμε αρκετα για τον χαμενο τους χρονο. Παραμειναμε εκει δυο ωρες για να φαμε και βρηκαμε το κρασι του χωριου εξαιρετικα καλο.**
Καθως φευγαμε απο τον Καντζα παρατηρησαμε στα δυτικα του χωριου, σε μια πλευρα του βουνου, το υδραγωγειο της Νικοπολης και το ακολουθησαμε για περισσοτερο απο ενα μιλι. Το δασος τωρα εγινε λιγοτερο πυκνο και τα δεντρα δημιουργουσαν συσταδες. Εχοντας περασει απο τα ερειπια ενος μικρου Ελληνικου καστρου στα δεξια και απο μια πηγη νερου εξαιρετικης ομορφιας, *** γεματη μεγαλα ψαρια, στα αριστερα του δρομου, (φωτ.), φτασαμε σε περιπου μια ωρα στο Λουρο, ενα αθλιο χωριο, με καλυβες φτιαγμενες απο λασπη και κλαδια. ...."
Αυτα λοιπον αναφερει ο αγγλος περιηγητης για τον Καντζα εκεινης της εποχης...
σημειωνω εδω τους αστερισκους
*(Cangia) οι κατοικοι του χωριου αναφερουν σαν Γκαντζια η Γκαντζιες καποια συγκεκριμενη περιοχη...
** καλο κρασι στον Καντζα??? το μοναδικο αμπελι που θυμαμαι στο χωριο ηταν του Θωμα Κριτσιμα στο "Στενο" με σταφυλι ξυνομαυρο η ισως και η ποικιλια "μαναγατικο", στο χωριο ομως υπαρχει επισης περιοχη που λεγεται "Αμπελια"
*** ο περιηγητης εδω αναφερεται στην Σκαλα του Λουρου
ενω πανω στο βουνο οι ανεμωνες "κανουν παρτυ"...
